Het MDRA merkt tijdens adviesgesprekken en gastlessen dat zwangerschap een miskende discriminatiegrond is. Veelal wordt uitstroom vanwege zwangerschap niet per definitie discriminatie genoemd en is er veel begrip voor de werkgever. In de maand september constateert het MDRA tevens een lichte toename van klachten waarbij vrouwen nadeel ondervinden wanneer zij bij hun werkgever aangeven dat ze zwanger zijn.

Enkele voorbeelden van klachten die zijn ingediend bij het MDRA:

• een inleenovereenkomst wordt opgezegd vanwege zwangerschap;
• een intentieverklaring van contractsverlenging wordt teruggedraaid;
• tijdens zwangerschapsverlof wijzigt de werkgever de HBO-functie van de medewerkster in een MBO-functie;
• een werkgever weigert de aanvraag om drie dagen te gaan werken in plaats van vier dagen, nadat hij daarmee aanvankelijk akkoord was gegaan. Hij stelt de medewerkster voor de keuze om vier dagen te werken of ontslag te nemen;
• een werkgever weigert het tijdelijk contract van een zwangere werkneemster te verlengen waarbij hij stelt ‘dat een werkneemster die zich na de proeftijd zwanger meldt bij diverse collega’s negatieve gevoelens opwekt’.

Ingevolge artikel 7:646, eerste lid, van het Burgerlijk Wetboek (BW) mag de werkgever geen onderscheid maken tussen mannen en vrouwen bij het aangaan van de arbeidsovereenkomst, het verstrekken van onderricht aan de werknemer, in de arbeidsvoorwaarden, bij de arbeidsomstandigheden, bij de bevordering en bij de opzegging van de arbeidsovereenkomst.

In het vijfde lid van dit artikel is bepaald dat onder onderscheid wordt verstaan zowel direct als indirect onderscheid. Onder direct onderscheid op grond van geslacht wordt mede verstaan onderscheid op grond van zwangerschap, bevalling en moederschap.

Hoewel het wettelijk kader helder is, is de praktijk helaas weerbarstiger. Voor de werkneemster blijkt het vaak lastig om aannemelijk te maken dat de zwangerschap de reden is van het verschil in behandeling. Talrijk zijn de voorbeelden waarin een werkgever ‘slechte economische omstandigheden’ of ‘onvoldoende functioneren’ aanvoert ter rechtvaardiging van het niet voortzetten van de arbeidsovereenkomst.

Enkele tips voor (zwangere) werknemers:

• vraag de werkgever altijd om een verslag van een functioneringsgesprek. Bij goed functioneren kan de werkgever dan lastig tegenwerpen dat je niet functioneert;
• laat afspraken over in het vooruitzichtgestelde contractsverlenging zoveel mogelijk door de werkgever op schrift zetten. Bewaar deze stukken;
• indien economische omstandigheden aan het niet verlengen van een contract ten grondslag liggen, let er dan op of korte tijd na het aflopen van je contract een nieuwe medewerker wordt aangenomen. Mocht dit het geval zijn dan kan de ‘overtallig’-verklaring of de verklaring dat een functie vervalt geen stand houden. Vraag dan schriftelijk om een verklaring van de werkgever waarom contractsverlenging niet doorgaat en motiveer waarom jij graag in dienst wil blijven.